Fine-Kinney risk değerlendirme formu: hesaplama ve örnek
Tehlikeleri belirlemek, her riski puanlamak ve önce neyin yapılacağına karar vermek için pratik bir rehber. Olasılık, frekans ve şiddet tabloları, hazır bir örnek ve mevzuatın kısa bir özeti bu sayfada.
Fine-Kinney yöntemi nedir?
Fine-Kinney, her tehlike için risk değerini üç sayının çarpımıyla bulan bir risk analizi yöntemidir: olasılık (O), tehlikeye maruz kalma sıklığı yani frekans (F) ve olası zararın şiddeti (Ş). Çıkan değer riski beş seviyeden birine yerleştirir ve hangi önlemin ne kadar sürede alınacağını belirler. Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmelerinde en sık kullanılan yöntemlerden biridir.
Risk değeri (R) = Olasılık (O) x Frekans (F) x Şiddet (Ş)
Fine-Kinney tabloları
Her tehlike için üç tablodan birer değer seçin ve çarpın. Kararsız kaldığınızda şiddette yüksek olan değeri seçmek daha güvenlidir.
Olasılık (O)
| 0,2 | Beklenmez Pratik olarak imkânsız. |
| 0,5 | Beklenmez ama mümkün Zayıf ihtimal. |
| 1 | Mümkün ama düşük Oldukça düşük ihtimal. |
| 3 | Olası Nadir ama olabilir. |
| 6 | Kuvvetle muhtemel Yüksek ihtimal. |
| 10 | Beklenir Kesin gibi, çok kuvvetli ihtimal. |
Frekans (F)
| 0,5 | Çok nadir Yılda bir veya daha seyrek. |
| 1 | Oldukça nadir Yılda birkaç kez. |
| 2 | Nadir Ayda bir veya birkaç kez. |
| 3 | Ara sıra Haftada bir veya birkaç kez. |
| 6 | Sıklıkla Günde bir veya daha fazla. |
| 10 | Sürekli Sürekli veya saatte birkaç kez. |
Şiddet (Ş)
| 1 | Dikkate alınmalı Ucuz atlatma, iş kaybı yok. |
| 3 | Önemli Küçük yaralanma veya hasar, kısa iş kaybı. |
| 7 | Ciddi Önemli yaralanma, iş günü kaybı. |
| 15 | Çok ciddi Kalıcı hasar, uzuv kaybı, çevresel zarar. |
| 40 | Çok kötü Ölümlü kaza veya tam maluliyet. |
| 100 | Felaket Birden fazla ölümlü kaza. |
Risk değeri aralıkları ve yapılacaklar
| Seviye | Risk değeri | Yapılacak |
|---|---|---|
| Kabul edilebilir | R ≤ 20 | Ek önlem gerekmeyebilir. Mevcut kontroller sürdürülür. |
| Olası risk | 20 < R ≤ 70 | Mevcut kontroller sürdürülür ve uygulandıkları düzenli olarak denetlenir. |
| Önemli risk | 70 < R ≤ 200 | Riski düşürmek için hemen çalışma başlatılır; sorumlu ve tarih belirlenir. |
| Yüksek risk | 200 < R ≤ 400 | Acil önlem alınır ve işin devamına bu önlemlerden sonra karar verilir. |
| Çok yüksek risk | R > 400 | Risk kabul edilebilir seviyeye inene kadar iş başlatılmaz, başlamışsa durdurulur. |
Değerler ve aralıklar, yöntemin yaygın kullanılan biçimidir (kaynak: ÇSGB İSG Genel Müdürlüğü, İSG uzmanlık tezi (2016), Tablo 3.1 ile 3.4). Bazı kaynaklar seviyelere farklı adlar verir veya 0,1 olasılık değerini de kullanır. Önemli olan, aynı ölçeği her değerlendirmede tutarlı kullanmaktır.
Fine-Kinney ile risk değerlendirmesi adım adım
- Ekibi kurun ve işyerini bölümlere ayırınYönetmelik risk değerlendirmesinin işverenin kurduğu bir ekiple yapılmasını ister. Her bölüm için yürütülen işleri, rutin olmayan bakım ve temizlik işleri dahil listeleyin.
- Tehlikeleri belirleyinYüksekte çalışma, elektrik, makineler, araçlar, kimyasallar, gürültü, elle taşıma, ergonomik ve psikososyal etkenler. Her tehlikenin fotoğrafı, değerlendirmeyi sonradan okuyan kişinin işini kolaylaştırır.
- Kimlerin etkileneceğini yazınKendi çalışanlarınız, alt işverenler, ziyaretçiler ve çevredeki kişiler. Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren grupları ayrıca belirtin.
- Olasılık, frekans ve şiddeti puanlayınMevcut kontrolleri hesaba katarak her tehlikeye tablodaki değerlerden birini verin. Frekansta işin ne sıklıkla yapıldığı değil, iş yapılırken tehlikeyle ne sıklıkla karşılaşıldığı esas alınır. Üç sayıyı çarpın.
- Önlemleri öncelik sırasıyla belirleyinÖnce tehlikeyi ortadan kaldırın, sonra daha az tehlikeli olanla değiştirin ve riskle kaynağında mücadele edin. Toplu korunma önlemleri kişisel koruyucu donanımdan önce gelir.
- Kalan riski yeniden hesaplayınYeni önlemler uygulanmış gibi tekrar puanlayın. Değer hâlâ kabul edilebilir seviyenin üzerindeyse önlem yeterli değildir.
- Belgeleyin, imzalayın ve yenileme tarihini koyunSonuçları çalışanlara anlatın, kimin neyi ne zamana kadar yapacağını yazın ve yenileme tarihini belirleyin. İş kazası, ramak kala olay veya ekipman değişikliği gibi durumlarda daha erken yenileyin.
Şantiyeden bir Fine-Kinney örneği
Bir elektrik tesisatı işinden dört görev; önlemlerden önceki ve sonraki risk değeriyle.
| İş | Tehlike | İlk risk (O x F x Ş) | Önlem | Kalan risk |
|---|---|---|---|---|
| 4 m yükseklikte armatür değişimi | Merdivenden düşme | 3 x 3 x 15 = 135 Önemli risk | Merdiven yerine korkuluklu seyyar platform; eğitimli personel | 0,5 x 3 x 15 = 22,5 Olası risk |
| Elektrik panosunda kablolama | Elektrik çarpması | 3 x 6 x 40 = 720 Çok yüksek risk | Enerjinin kesilmesi, kilitleme ve etiketleme, gerilim yokluğunun kontrolü | 0,2 x 6 x 40 = 48 Olası risk |
| Malzeme indirme | Elle taşımada bel zorlanması | 3 x 6 x 3 = 54 Olası risk | Taşıma arabası, yükleri bölmek, ağır yükleri iki kişiyle kaldırmak | 1 x 6 x 3 = 18 Kabul edilebilir |
| Duvarda kanal açma | Silika içeren toz | 6 x 3 x 7 = 126 Önemli risk | Kaynağında toz emişli alet ve uygun solunum koruyucu | 1 x 3 x 7 = 21 Olası risk |
Mevzuat ne istiyor?
Kısa bir özet; mevzuat metninin veya iş güvenliği uzmanınızın yerini tutmaz.
| Konu | Kaynak | Özet |
|---|---|---|
| Kim yükümlü? | 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, madde 4 ve 10 mevzuat.gov.tr: 6331 sayılı Kanun | İşveren risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır. Değerlendirmede belirli risklerden etkilenecek çalışanlar, iş ekipmanı ve kimyasalların seçimi, işyerinin tertip ve düzeni ile özel politika gerektiren gruplar dikkate alınır. |
| Kim yapar? | Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, madde 6 mevzuat.gov.tr: Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği | İşverenin kurduğu ekip: işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, çalışan temsilcisi, destek elemanları ve bölümleri tanıyan çalışanlar. |
| Hangi yöntem? | Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, madde 9 mevzuat.gov.tr: Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği | Yönetmelik belirli bir yöntem dayatmaz. Riskler, işyerine uygun veya ulusal ya da uluslararası standartlara dayanan yöntemlerden biri ya da birkaçıyla analiz edilir ve en yüksek riskten başlanarak yazılı olarak sıralanır. Fine-Kinney bu yöntemlerden biridir. |
| Belgede ne olmalı? | Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, madde 11 mevzuat.gov.tr: Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği | En az: işyerinin unvanı ve adresi, işverenin adı, yapanların adları ve belge bilgileri, yapıldığı ve geçerli olduğu tarih, tehlikeler ve riskler, kullanılan yöntem, öncelik sıralı sonuçlar, önlemler ve sonrasındaki risk seviyesi. Sayfalar numaralanır, paraflanır, son sayfa imzalanır. Belge elektronik ortamda hazırlanıp arşivlenebilir. |
| Ne zaman yenilenir? | Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, madde 12 mevzuat.gov.tr: Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği | Çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2, tehlikeli işyerlerinde 4, az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir. Taşınma, yeni teknoloji veya ekipman, üretim yönteminde değişiklik, iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay gibi durumlarda tamamen ya da kısmen daha erken. |
25 Ekim 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır.
Fine-Kinney formunuz telefonda, SiteSurvey ile
SiteSurvey risk değerlendirmenizi ekibinizin sahada doldurduğu bir forma dönüştürür: fotoğraflar, otomatik hesaplama ve iş bitince PDF rapor. Denemeden önce dil konusunda bilmeniz gerekenler:
Türkçe yapabilecekleriniz
- Formlarınızın sorularını, seçeneklerini ve yardım metinlerini Türkçe yazarsınız; ekibiniz telefondan veya tarayıcıdan Türkçe yanıt verir.
- Hesaplanan alanlar O x F x Ş çarpımını formun içinde yapar, böylece risk değeri her tehlikenin yanında görünür.
- Her tehlikenin fotoğrafı, imzalar ve yenileme tarihi aynı kayıtta durur.
- PDF rapor sorularınızı ve yanıtlarınızı yazdığınız gibi gösterir; rapor yazı tipi ğ, ı, İ, ş gibi Türkçe harfleri içerir.
Bugün İngilizce olanlar
- Uygulama ve web paneli İngilizcedir: menüler, düğmeler ve bildirimler çevrilmemiştir.
- PDF raporun kapak bilgileri gibi bazı sabit etiketleri İngilizce çıkar.
- Kütüphanemizdeki risk değerlendirmesi şablonu bugün İngilizcedir ve İngiltere (HSE) yaklaşımıyla 5x5 matris kullanır, Fine-Kinney kullanmaz. Hesabınızı açarken bu şablonu yükleyip soruları çevirebilir veya Fine-Kinney formunuzu sıfırdan kurabilirsiniz.
- Kayıt sayfası, e-postalar ve destek İngilizcedir.
İngilizce okuyor musunuz? İngilizce risk değerlendirmesi şablonumuzda tüm soruları görebilir ve deneme formunu doldurabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Fine-Kinney yönteminde risk değeri nasıl hesaplanır?
Risk değeri olasılık, frekans ve şiddetin çarpımıdır: R = O x F x Ş. Örneğin olasılık 3, frekans 6 ve şiddet 40 ise R = 720 olur ve risk çok yüksek seviyededir. Önlemlerden sonra aynı hesap tekrarlanır ve kalan risk bulunur.
Fine-Kinney mi, 5x5 L tipi matris mi kullanmalıyım?
Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği belirli bir yöntem şart koşmaz; işyerinize uygun yöntemi seçip belgede belirtmeniz gerekir. 5x5 matris hızlıdır ve basit işler için yeterlidir. Fine-Kinney frekansı ayrı bir çarpan olarak ele aldığı için sık yapılan işlerde riskleri daha ince ayırır.
Risk değerlendirmesi ne sıklıkla yenilenir?
Yönetmeliğin 12. maddesine göre çok tehlikeli işyerlerinde en geç iki, tehlikeli işyerlerinde dört, az tehlikeli işyerlerinde altı yılda bir. İş kazası, meslek hastalığı, ramak kala olay, taşınma veya yeni ekipman gibi durumlarda değerlendirme daha önce, tamamen ya da kısmen yenilenir.
Risk değerlendirmesini kim yapar?
Yükümlülük işverenindir. Çalışmayı işverenin kurduğu ekip yapar: işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, çalışan temsilcisi, destek elemanları ve bölümlerdeki işleri bilen çalışanlar. Gerektiğinde dışarıdan hizmet alınabilir.
Risk değerlendirmesi elektronik ortamda tutulabilir mi?
Evet. Yönetmeliğin 11. maddesi belgenin elektronik ve benzeri ortamlarda hazırlanıp arşivlenebileceğini söyler. Aynı madde sayfaların numaralanmasını, yapanlarca paraflanmasını ve son sayfanın imzalanmasını da ister; bunu nasıl karşılayacağınızı iş güvenliği uzmanınızla netleştirin.
SiteSurvey Türkçe mi?
Tam olarak değil. Uygulama ve web paneli İngilizcedir, ancak formlarınız tamamen Türkçe olabilir: soruları ve yanıtları istediğiniz dilde yazarsınız ve PDF rapor bunları aynen gösterir. Raporun bazı sabit etiketleri İngilizce çıkar.
SiteSurvey'i kendi risk değerlendirmenizle deneyin
Hesabınızı açtığınızda risk değerlendirmesi şablonu (İngilizce) yüklenir; dilediğiniz gibi uyarlayabilirsiniz. Küçük bir deneme ücretiyle başlayın, istediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.
Hesabımı oluşturKayıt sayfası ve uygulama İngilizcedir.